کریپتید
Cryptid · ۳ تا ۵ نفر · ۳۰ تا ۵۰ دقیقه · از ۱۰ سال
با استنتاج محض و فریبی زیرکانه، نخستین کسی باشید که موجود افسانه‌ای را پیدا می‌کند.
فیلم‌ها را بررسی کرده‌اید، نقطه‌ها را به هم وصل کرده‌اید و هر شاهد ناچیزی را که می‌شد جمع کرده‌اید. به حقیقت نزدیک شده‌اید و به‌زودی همه‌ی دنیا راز این موجود افسانه‌ای را خواهند فهمید. گروهی از پژوهشگران موجودات افسانه‌ای گرد هم آمده‌اند تا سرانجام این موجود گریزپا را کشف کنند، اما افتخار این کشف آن‌قدر بزرگ است که نمی‌شود تقسیمش کرد. بدون فاش کردن بخشی از دانسته‌هایتان هرگز جای این جانور را پیدا نمی‌کنید، اما اگر زیادی لو بدهید، نامتان به فراموشی سپرده می‌شود!
«کریپتید» یک بازی استنتاجی منحصربه‌فرد با «گمراه‌سازی صادقانه» است: بازیکنان باید درباره‌ی سرنخ‌های حریفان اطلاعات به‌دست آورند و در همان حال آن‌ها را از رد سرنخ خودشان دور کنند. هر بازیکن یک سرنخ برای یافتن موجود در دست دارد و در نوبتش می‌تواند از حریفان اطلاعات بیشتری بگیرد. مراقب باشید؛ اگر زیادی اطلاعات بدهید، ممکن است حریفان زودتر از شما به آن حیوان اسرارآمیز برسند.
بازی شامل یک صفحه‌ی ماژولار، پنج دفترچه‌ی سرنخ و دسته‌ای از کارت‌های چینش با صدها حالت ممکن در دو سطح دشواری است. یک برنامه‌ی دیجیتال اختیاری نیز چینش را سریع‌تر می‌کند و معماهای تقریباً بی‌پایانی می‌سازد.
قوانین کریپتید
هدف
اولین کسی باشید که خانهٔ مخفیگاه جانور را با یک جست‌وجوی موفق پیدا می‌کند. فقط یک خانه از نقشه با سرنخ همهٔ بازیکنان جور است.
آماده‌سازی
نقشه از ۶ قطعهٔ دورو ساخته می‌شود؛ هر قطعه ۶ ستون و ۳ ردیف خانهٔ شش‌ضلعی دارد و کل نقشه ۱۲ ستون در ۹ ردیف، یعنی ۱۰۸ خانه است. جای قطعه‌ها، روی قطعه‌ها و چرخش ۱۸۰ درجه‌ای‌شان تصادفی است.
هر خانه یکی از پنج زمین را دارد: جنگل، بیابان، مرداب، کوهستان یا آب. سه قطعه یک قلمرو خرس (۳ خانه) و سه قطعه یک قلمرو پوما (۳ خانه) دارند.
روی خانه‌های خشکی (نه آب) سازه‌ها گذاشته می‌شوند: از هر رنگ سفید، سبز و آبی یک سنگ ایستاده و یک کلبهٔ متروک، یعنی ۶ سازه. در حالت پیشرفته سنگ و کلبهٔ سیاه هم اضافه می‌شود (۸ سازه).
هر بازیکن یک سرنخ مخفی می‌گیرد که فقط خودش می‌بیند. سرور سرنخ‌ها را طوری می‌سازد که روی هم دقیقاً یک خانه را مجاز بدانند و هیچ سرنخی اضافه نباشد (بدون هر کدام بیش از یک خانه می‌ماند).
انواع سرنخ
روی یکی از دو زمین: مثلاً «روی جنگل یا مرداب».
در فاصلهٔ ۱ خانه از یک زمین، یا در فاصلهٔ ۱ خانه از هر قلمرو جانوری (خرس یا پوما).
در فاصلهٔ ۲ خانه از سنگ ایستاده، از کلبهٔ متروک، از قلمرو خرس یا از قلمرو پوما.
در فاصلهٔ ۳ خانه از سازهٔ یک رنگ (سفید، سبز، آبی؛ و در حالت پیشرفته سیاه).
«در فاصلهٔ n» یعنی n خانه یا کمتر؛ خود خانه هم حساب است، پس خانهٔ جنگلی «در فاصلهٔ ۱ از جنگل» است.
حالت پیشرفته: هر کدام از سرنخ‌های بالا ممکن است منفی باشد، مثل «نه روی جنگل یا مرداب» یا «نه در فاصلهٔ ۲ از کلبه».
شروع بازی
از بازیکن اول (تصادفی) و به ترتیب صندلی‌ها، هر بازیکن یک مکعب روی خانه‌ای می‌گذارد که سرنخ خودش آن را رد می‌کند؛ این دور دو بار تکرار می‌شود، پس هر کس ۲ مکعب می‌گذارد. بعد بازیکن اول نوبت عادی را شروع می‌کند.
نوبت شما: یکی از دو کار
پرسیدن: یک بازیکن دیگر و یک خانهٔ بدون مکعب را انتخاب می‌کنید (خانه‌ای که آن بازیکن هنوز رویش دیسک ندارد). سرور از روی سرنخ او جواب می‌دهد: اگر خانه با سرنخش جور است یک دیسک او روی خانه می‌نشیند و نوبتتان تمام می‌شود؛ اگر نه یک مکعب او روی خانه می‌نشیند و شما هم باید یک مکعب خودتان را روی خانه‌ای بگذارید که سرنخ خودتان رد می‌کند.
جست‌وجو: خانه‌ای بدون مکعب را که سرنخ خودتان مجاز می‌داند انتخاب می‌کنید و دیسک خودتان رویش می‌رود. بعد بقیه به ترتیب صندلی از نفر بعد از شما تأیید (دیسک) یا رد (مکعب) می‌کنند؛ کسی که قبلاً دیسک آنجا دارد خودبه‌خود تأیید است. اولین رد جست‌وجو را متوقف می‌کند و شما باید یک مکعب خودتان را روی خانه‌ای بگذارید که سرنخ خودتان رد می‌کند.
قانون مکعب
مکعب فقط روی خانه‌ای بدون مکعب و جایی گذاشته می‌شود که سرنخ صاحبش آن را رد می‌کند؛ بنابراین هیچ‌وقت نمی‌توانید روی خانه‌ای که می‌دانید جواب است مکعب بگذارید. اگر هیچ خانهٔ مجازی برای مکعب نمانده باشد، این مرحله رد می‌شود.
روی خانهٔ مکعب‌دار نمی‌شود پرسید یا جست‌وجو کرد. سرنخ بازیکنی که بازی را ترک کرده هنوز به پرسش‌ها و جست‌وجوها جواب می‌دهد.
امتیاز
این بازی امتیاز شمردنی ندارد؛ فقط پیدا کردن جانور مهم است. دیسک‌ها و مکعب‌ها امتیاز نیستند، فقط اطلاعات‌اند.
پایان بازی
اگر در جست‌وجو همهٔ بازیکنان دیگر تأیید کنند، جست‌وجوکننده فوراً برنده است (رتبهٔ ۱) و بقیهٔ بازیکنان در رتبهٔ ۲ مشترک‌اند؛ بازیکنانی که انصراف داده یا حذف شده‌اند پس از آن‌ها در یک رتبهٔ مشترک قرار می‌گیرند. تساوی برای برنده وجود ندارد.
در پایان سرنخ همه و خانهٔ جانور به همه نشان داده می‌شود.
نکته‌ها
هر دیسک و مکعب دیگران دربارهٔ سرنخشان اطلاعات می‌دهد؛ سرنخ‌های ممکن هر نفر را با خانه‌هایی که تأیید یا رد کرده بسنجید.
مکعب اجباری‌تان را جایی بگذارید که کمترین اطلاعات را دربارهٔ سرنخ شما لو دهد.
جست‌وجوی ناموفق یک مکعب از رقیب و یک مکعب از شما روی نقشه می‌گذارد و به همه کمک می‌کند؛ وقتی جست‌وجو کنید که مطمئن‌اید.