گو
Go · ۲ نفر · ۳۰ تا ۱۸۰ دقیقه · از ۸ سال
در این بازی باستانی با قوانینی ساده، با سنگ‌ها فضا را در اختیار بگیرید.
در گو، بازیکنان به نوبت سنگ‌هایی را روی تقاطع‌های خالی یک شبکهٔ ۱۹ در ۱۹ می‌گذارند. هدف این است که پشت دیواره‌هایی از سنگ، قلمرو محصور کنند و در درجهٔ دوم سنگ‌های حریف را کاملاً محاصره و اسیر کنند. پس از آنکه هر دو بازیکن پاس دادند، قلمرو خود را می‌شمارند و تعداد اسیران از دست‌رفته را کم می‌کنند؛ امتیاز بالاتر برنده است.
مفهوم بازی ساده است، اما چالش آن می‌تواند یک عمر را پربار کند؛ در حقیقت عمرهای بسیاری را، چون گو هزاران سال است که بازی می‌شود. این بازی که با نام‌های وِی‌چی، ایگو و بادوک نیز شناخته می‌شود، امروز در سراسر جهان طرفداران فراوانی دارد. تفاوت‌های جزئی منطقه‌ای در قوانین وجود دارد، اما به ندرت بر روند بازی اثر می‌گذارد.
گو مسابقه‌ای است برای تسلط جغرافیایی بر سرزمینی بی‌صاحب؛ سرشار از نبردهای پیاپی و چرخش‌های ناگهانی، هجوم‌های جسورانه و فداکاری‌های دردناک، که همه با صدای آرام برخورد سنگ بر چوب پیش می‌روند.
قوانین گو
هدف
در پایان بازی سهم بیشتری از صفحه داشته باشید: سنگ‌های شما روی صفحه به‌علاوهٔ تقاطع‌های خالی‌ای که فقط سنگ‌های شما دورشان را گرفته‌اند (شمارش منطقه‌ای).
آماده‌سازی
میزبان اندازهٔ صفحه (۹×۹، ۱۳×۱۳ یا ۱۹×۱۹) و کومی را انتخاب می‌کند. صفحه خالی شروع می‌شود. رنگ‌ها تصادفی‌اند مگر میزبان سیاه را برای خودش بردارد. سیاه حرکت اول را انجام می‌دهد.
«کومی» امتیاز جبرانی سفید برای حرکت اول سیاه است: ۷٫۵ (پیش‌فرض)، ۶٫۵، ۵٫۵ یا ۰٫۵. چون نیم‌امتیاز دارد، بازی مساوی نمی‌شود.
نوبت شما
یک سنگ از رنگ خودتان روی یک تقاطع خالی می‌گذارید، یا پاس می‌دهید. سنگ‌ها پس از گذاشته شدن جابه‌جا نمی‌شوند؛ فقط ممکن است گرفته شوند.
آزادی و گرفتن
تقاطع‌های خالی کنار یک سنگ در امتداد خطوط صفحه (نه قطری) «آزادی» آن هستند. سنگ‌های هم‌رنگی که در امتداد خطوط به هم وصل‌اند یک گروه‌اند و آزادی‌هایشان مشترک است.
اگر با گذاشتن سنگ آخرین آزادی گروهی از حریف را پر کنید، همهٔ سنگ‌های آن گروه برداشته می‌شود. گروهی که فقط یک آزادی دارد در «آتاری» است.
خودکشی ممنوع است: نمی‌توانید سنگی بگذارید که گروه خودش بی‌آزادی بماند، مگر اینکه همان حرکت سنگ‌های حریف را بگیرد و آزادی باز کند.
قانون کو
هیچ حرکتی نباید وضعیت کل صفحه را به وضعیتی برگرداند که قبلاً در این بازی پیش آمده است (سوپرکو). در حالت معمول «کو»، یعنی وقتی حریف تازه یک سنگ را گرفته، نمی‌توانید بلافاصله همان‌جا را پس بگیرید و باید اول جای دیگری بازی کنید. نقطهٔ ممنوع با مربع کوچک نشان داده می‌شود.
پاس و شمارش
وقتی حرکت مفیدی نمانده پاس بدهید. دو پاس پشت سر هم بازی را به مرحلهٔ شمارش می‌برد.
در شمارش، هر دو بازیکن می‌توانند روی گروه‌هایی که راه زنده ماندن ندارند بزنند تا «مرده» علامت بخورند (زدن دوباره علامت را برمی‌دارد). هر تغییر در علامت‌ها تأیید هر دو نفر را پاک می‌کند.
وقتی هر دو بازیکن «تأیید شمارش» را بزنند بازی تمام می‌شود. اگر توافق ندارید، «ادامه بازی» را بزنید: علامت‌ها پاک می‌شود و نوبت به حریفِ کسی می‌رسد که ادامه را زده است.
امتیاز و پایان بازی
سنگ‌های مرده برداشته می‌شوند. امتیاز هر رنگ = سنگ‌های زندهٔ آن روی صفحه + تقاطع‌های خالی‌ای که فقط با آن رنگ احاطه شده‌اند. منطقهٔ خالی‌ای که به هر دو رنگ برسد به هیچ‌کس نمی‌رسد. سنگ‌های اسیر جداگانه شمرده نمی‌شوند.
سفید کومی را هم اضافه می‌گیرد و امتیاز بیشتر برنده است. انصراف باخت است؛ اتمام وقت نوبت یعنی پاس خودکار و سه بار پشت سر هم یعنی باخت؛ در مرحلهٔ شمارش اتمام وقت یعنی پذیرفتن علامت‌گذاری فعلی.
نکته‌ها
گوشه‌ها و لبه‌ها را زودتر بگیرید: در گوشه با سنگ کمتری می‌شود قلمرو بست.
گروهی که دو «چشم» (دو نقطهٔ خالی جدا داخل خودش) دارد هرگز گرفته نمی‌شود؛ گروه‌های ضعیف خودتان را زود به هم وصل کنید یا برایشان چشم بسازید.
وقتی گروهتان در آتاری است، با وصل شدن به گروه دیگر یا امتداد دادن آن آزادی بسازید؛ وقتی گروه حریف در آتاری است، گرفتنش معمولاً بهترین حرکت است.